Astarada 3 əsrdir dağılmayan tarixi ev

Tikmədim özüm qalam, tikdim ki, izim qala – bir vaxtlar tanımış, imkanlı şəxslər tərəfindən tikilən evlər indi bizə bir maddi mədəniyyət nümunəsi kimi yadigar qalıb. Bu cür tikilərdən biri də Astarada xan nəslindən olan Həmid Şabanoğlunun XIX əsrdə tikdirdiyi və üç əsrə şahidlik edən yaşayış evidir. İki dəfə yandırılan, böyük selə duruş gətirən və təkcə yaşayış yeri deyil həm də bir müddət məktəb kimi fəaliyyət göstərən tikili. Bu Astaranın Pensər kəndində yerli sakin Həmid Şabanoğlunun tikdirdiyi evdir. Həmid Şabanoğlu bölgənin tanınmış, imkanlı şəxslərindən olub. O, həm də xeyriyyəçi kimi də tanınıb. Həmid Şabanoğlu eyni zamanda yerli əhalini də gərəkən məqamlarda müdafiə edib. Bu da onun ruslar və ermənilərlə tez-tez münaqişələrə girməsinə səbəb olub. Elə bu səbəbdən tikdirdiyi bu ev Həmid Şabanoğlunun ölümündən sonra iki dəfə talan edilərək yandırılıb. Lakin sonradan yenidən bərpa edilib və hətta kənddəki rus-tatar məktəbi iki ilə yaxın bu evdə fəaliyyət göstərib. Ev həm də 50-ci illərdə Astarada bir çox kəndləri yuyub aparan seldən xətərsiz qurtula bilib. Ev sakini Bəhruz Şabanov tikilinin möhkəm olmasın belə izah etdi: “Bişmiş qırmızı kərpicdən tikilən evdir. 10-15 kərpic yerin altındadır bünövrəsi çox möhkəmdir. Divarların qalınlığı yuxarı hissədə 80 sm aşağıda 1 metr 20 santimetrdir.” Hazırda evdə Həmid Şabanoğlunun tüfəngi, xəncəri, sandığı və şəxsi əşyaları qorunur. 1986-cı ildə yerli əhəmiyyətli tarixi abidə statusu alan evdə indi 3 ailə yaşayır.