Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади:
«Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан ҳўлни
кўрган, лекин эҳтиломни эслай олмаган одам ҳақида
сўралди. У зот: «Ғусл қилади» , дедилар. Эҳтиломни
кўрган, лекин ҳўлни кўрмаган одам ҳақида (ҳам
сўралдилар) У зот: «Унга ғусл вожиб эмас» , дедилар.
Шунда Умму Сулайм сўради: «Аёл киши ҳам ўшани
кўради. Унга ҳам ғусл вожиб бўладими?» У зот: «Ҳа,
албатта, аёллар эркакларнинг туғишганларидир» ,
дедилар» (Абу Довуд 236, Термизий 113. Имом Ибн
ал-Қатан ва шайх Албоний ҳадисни саҳиҳ дейишди).
Комментарии 13
Эҳтилом ҳақидаги маълумот манзили:
http://forum.tavhid.com/showthread.php?tid=176Ғусл ҳақида:
http://forum.tavhid.com/showthread.php?tid=759Ва умуман таҳорат бобидан савол-жавоблар:
http://forum.tavhid.com/forumdisplay.php?fid=11Рўзани бузадиган нарсалар
Савол: Рўзани нима нарсалар бузади?
Жавоб: Оғизни очадиган барча нарса рўзани бузади. Улар:
1) жинсий алоқа; 2) ейиш; 3) ичиш; 4) маний (сперматозоид) нинг шаҳват билан чиқиши; 5) ейиш ва ичиш маъноси ичига кирган нарсалар; 6) қасддан қусиш; 7) қон олдириш; 8) ҳайз ва нифос қониниг келиши.
Ейиш, ичиш ва жинсий алоқанинг рўзани бузишига далил Аллоҳ таъолонинг қуйидаги сўзидир:
«Мана энди улар (хотинларингиз) билан (рўза кечаларида ҳам) қовушинглар ва ўзингизга Аллоҳ ёзиб қўйган нарса (фарзанд)ни талаб қилинглар! Эрта тонгга қадар еб-ичинглар, сўнгра, рўзани кечга қадар комил қилинглар!» (Бақара: 187).
Манийнинг шаҳват билан чиқишининг рўзани бузишига далиллар: Аллоҳ таъолонинг ҳадис қудсийда келган рўзадор ҳақидаги сўзидир: «Рўзадор таоми, шароби ва шаҳватини мен учун тарк қилади...» (Ибн Можжа ривоят қилди);
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сизларнинг этингизнинг бир парчаси (яъни жин-сий
...ЕщёРўзани бузадиган нарсалар
Савол: Рўзани нима нарсалар бузади?
Жавоб: Оғизни очадиган барча нарса рўзани бузади. Улар:
1) жинсий алоқа; 2) ейиш; 3) ичиш; 4) маний (сперматозоид) нинг шаҳват билан чиқиши; 5) ейиш ва ичиш маъноси ичига кирган нарсалар; 6) қасддан қусиш; 7) қон олдириш; 8) ҳайз ва нифос қониниг келиши.
Ейиш, ичиш ва жинсий алоқанинг рўзани бузишига далил Аллоҳ таъолонинг қуйидаги сўзидир:
«Мана энди улар (хотинларингиз) билан (рўза кечаларида ҳам) қовушинглар ва ўзингизга Аллоҳ ёзиб қўйган нарса (фарзанд)ни талаб қилинглар! Эрта тонгга қадар еб-ичинглар, сўнгра, рўзани кечга қадар комил қилинглар!» (Бақара: 187).
Манийнинг шаҳват билан чиқишининг рўзани бузишига далиллар: Аллоҳ таъолонинг ҳадис қудсийда келган рўзадор ҳақидаги сўзидир: «Рўзадор таоми, шароби ва шаҳватини мен учун тарк қилади...» (Ибн Можжа ривоят қилди);
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сизларнинг этингизнинг бир парчаси (яъни жин-сий аъзоингиз)да ҳам садақа бордир» - дедилар. Саҳобалар: «Ё Расулуллоҳ, бизларнинг биримиз жинсий алоқа қилса, савоб бериладими?» - деб савол берганларида Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Айтингларчи, агар сизлардан бирингиз зино қилса, унга гуноҳ бўладими? Демак, агар шаҳватини ҳалолга қўйса, унга савоб берилади» - дедилар (Имом Муслим ривоят қилди).
«Шаҳватни қўйиш» - отилиб чиққан манийни қўйиш, демакдир. Шунинг учун ҳам, мазийнинг, гарчи шаҳват ва жинсий алоқасиз қучоқлаш билан бўлсада, рўзани бузмаслиги кучлироқдир.
Ейиш ва ичиш маъносидаги нарсалар – инсонни ейиш ва ичишдан беҳожат қиладиган ва ниналардан бериладиган озиқлардир. Гарчи улар таом ва шароб бўлмаса-да, лекин тўқлик ўрнини босганлари учун таом ва шароб ҳукмидадир. Зотан, бир нарсанинг маъносида бўлган нарсанинг ҳукми, ўша нарсанинг ҳукмидир. Шунинг учун ҳам, тананинг яшаши бу ниналар орқали бўлиб, гарчи бошқа тарафдан озиқланмасада, у доимо ниналар билан озиқланади. Шуни ҳам таъкидлашимиз керакки, озиқ бўлмаган ва ейиш-ичиш ўрнига берилмаган ниналар, гарчи томир, мускул ва тананинг бошқа ерларидан қилинсада, рўзани бузмайди.
Қасддан қусишдан мақсад, одамнинг қорнидаги нарсаларни оғзидан чиқариб қусиши, демакдир. Унинг далили Расулуллоҳ солалллоҳу алайҳи ва салламдан Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу ривоят қилган ушбу ҳадисдир: «Қасддан қусган одам (рўзасининг) қазосини тутсин. Қусиш мажбур қилган одамнинг (рўзасининг) қазоси йўқдир (рўзаси бузилмагандир)» (Абу Довуд ва имом Термизий ривоят қилдилар).
Бунинг ҳикмати шуки, инсон қорнидаги таомини қусиб чиқарар экан, тана у чиқарилган таом ўрнини қоплайдиган нарсани талаб қилади. Шунинг учун ҳам, инсон қусмаслиги керак. Агар қусса, фарз бўлган рўзасини бузган бўлади.
Қон олдириш сабабли рўзанинг бузилишига далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзларидир: «Қонни олган ва олдирган одамнинг рўзаси бузилади» (Имом Бухорий ва имом Термизий ривоят қилдилар).
Бунинг ҳикмати шуки, инсон қорнидаги таомини қусиб чиқарар экан, тана у чиқарилган таом ўрнини қоплайдиган нарсани талаб қилади. Шунинг учун ҳам, инсон қусмаслиги керак. Агар қусса, фарз бўлган рўзасини бузган бўлади.
...ЕщёҚон олдириш сабабли рўзанинг бузилишига далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзларидир: «Қонни олган ва олдирган одамнинг рўзаси бузилади» (Имом Бухорий ва имом Термизий ривоят қилдилар).
Ҳайз ва нифос қони келишининг рўзани бузишига далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларидир: «... Аёл киши ҳайз кўрса намоз ўқимайди ва рўза тутмайдику?!» (Имом Бухорий ва имом Муслим ривоят қилдилар).
Илм аҳллари ҳам ҳайз кўрган аёлнинг рўзаси дуруст эмаслигига қарор қилганлар. Нифос қони кўрган аёллар ҳам ҳайз кўрган аёллар ҳукмидадирлар.
Бунинг ҳикмати шуки, инсон қорнидаги таомини қусиб чиқарар экан, тана у чиқарилган таом ўрнини қоплайдиган нарсани талаб қилади. Шунинг учун ҳам, инсон қусмаслиги керак. Агар қусса, фарз бўлган рўзасини бузган бўлади.
Қон олдириш сабабли рўзанинг бузилишига далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг сўзларидир: «Қонни олган ва олдирган одамнинг рўзаси бузилади» (Имом Бухорий ва имом Термизий ривоят қилдилар).
Ҳайз ва нифос қони келишининг рўзани бузишига далил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ушбу сўзларидир: «... Аёл киши ҳайз кўрса намоз ўқимайди ва рўза тутмайдику?!» (Имом Бухорий ва имом Муслим ривоят қилдилар).
Илм аҳллари ҳам ҳайз кўрган аёлнинг рўзаси дуруст эмаслигига қарор қилганлар. Нифос қони кўрган аёллар ҳам ҳайз кўрган аёллар ҳукмидадирлар.
Мазкур рўза бузувчилар учта шарт билангина кучга киради: 1) билиш; 2) эслаш; 3) қасд қилиш билан.
Рўзадор рўзасини мазкур бузувчилар билан, шу уч шарт соясидагина бузади.
Биринчи шарт: Рўзадор шаръий ҳукм ва вақт (ҳолат)ни билиши (идрок эта олиши) керак. Агар у шаръий ҳукм ва вақтни билмаса, рўзаси бузилмагандир. Бунинг далили Аллоҳ таъоло-нинг сўзидир:
«Роббимиз, агар унутсак ва хато қилсак бизларни жазолама!» (Бақара: 286);
«Қилган хатоларингизда сизларга гуноҳ йўқдир. Бироқ, қалбингиз қасд қилган нарса-ларда (гуноҳ бордир)» (Аҳзоб: 5).
Бу икки оят умумий далилдир. Бироқ, суннатда буларга далолат қилиб келган далиллар бўлгани учун, бу икки оят рамазонга ҳам хосдир. «Саҳиҳ» китобларда Адий ибн Хотим рази-яллоҳу анҳудан қуйидаги ҳадис ривоят қилинган: «У рўзадор эди. (Саҳар пайти) ёстиғининг остида туяларни чўктирилган вақтда оёқлари боғланадиган икки: оқ ва қора ип – тушов бор эди. У оқ ва қора ипларни ажртадиган пайтга қадар еб-ичди ва оғзини бекитди. Эрталаб Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурларига бориб, қилган ишини айтиб берди. Ра-сулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам оятда зикр қилинган оқ ипдан мақсад кундуз ва қора ипдан мақсад кеча эканини тушунтирдилар. Бироқ, Адийни рўзасининг қазосини тутишга амр этмадилар» (Имом Бухорий ва имом Муслим ривоятлари).
Чунки у, ҳукмни билмас ва оятларни юқоридагидек бўлса керак деб гумон қилган эди.
Вақтни билмаслик рўзани бузмаслигига далил Асмо Абу Бакр қизи разияллоҳу анҳумонинг: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам замонида булутли кунда оғзимизни очганимиздан сўнг Қуёш кўринди», деб айтган сўзларидир (Имом Бухорий ривояти). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларни рўзаларининг қазосини тутишга амр этмадилар. Агар қазо қилиш керак бўлса эди, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уларни рўзанинг қазосини тутишга буюрган бўлар эдилар. Буюрсалар эди, албатта умматга нақл қилинар эди. Чунки Аллоҳ таъоло:
«Бизлар зикр (Қуръон)ни нозил қилдик ва бизлар уни ҳимоя қиламиз» (Ҳижр: 9) - деган.
Ишончли манбаълар тарафидан нақл қилиш имконияти бўлишига қарамай, ундай ҳукм нақл қилинмади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан нақл қилинмаганига кўра, бундай ҳолатда рўзанинг қазосини тутиш вожиб эмасдир. Масалан, бир одам саҳарликка турганини гумон қилиб еб-ичади, бироқ, еб-ичган вақти Қуёш чиққанидан кейинги вақт эканини пайқайди. Бу одам рўзасининг қазосини тутмайди. Чунки у, вақтни билмаган эди.
Иккинчи шарт: Рўзадор билади, аммо унутади-да, бирон нарсани ейди ёки ичади. Бу одамнинг рўзаси бузилмаган ва у рўзасининг қазосини тутмайди. Бунинг далили Аллоҳ таъолонинг ушбу сўзидир:
«Роббимиз, агар унутсак ва хато қилсак бизларни жазолама!» (Бақара: 286).
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу деди: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Рўза тутиб унутиб еган ёки ичган одам, рўзасини ниҳоясига етказсин. Чунки уни Аллоҳ едириб, ичирган»» (Имом Муслим ривояти).
Учунчи шарт: Рўзани қасддан бузиш. «Қасддан» дейишдан мақсад, рўзадорнинг оғзини ўз
...ЕщёИшончли манбаълар тарафидан нақл қилиш имконияти бўлишига қарамай, ундай ҳукм нақл қилинмади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламдан нақл қилинмаганига кўра, бундай ҳолатда рўзанинг қазосини тутиш вожиб эмасдир. Масалан, бир одам саҳарликка турганини гумон қилиб еб-ичади, бироқ, еб-ичган вақти Қуёш чиққанидан кейинги вақт эканини пайқайди. Бу одам рўзасининг қазосини тутмайди. Чунки у, вақтни билмаган эди.
Иккинчи шарт: Рўзадор билади, аммо унутади-да, бирон нарсани ейди ёки ичади. Бу одамнинг рўзаси бузилмаган ва у рўзасининг қазосини тутмайди. Бунинг далили Аллоҳ таъолонинг ушбу сўзидир:
«Роббимиз, агар унутсак ва хато қилсак бизларни жазолама!» (Бақара: 286).
Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу деди: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Рўза тутиб унутиб еган ёки ичган одам, рўзасини ниҳоясига етказсин. Чунки уни Аллоҳ едириб, ичирган»» (Имом Муслим ривояти).
Учунчи шарт: Рўзани қасддан бузиш. «Қасддан» дейишдан мақсад, рўзадорнинг оғзини ўз ихтиёри билан очиши, демакдир. Агар ихтиёрсиз бўлса, унинг рўзаси бузилмагандир. Бунда рўзадорнинг мажбурланган бўлиш ёки бўлмаслиги муҳим эмасдир. Чунки Аллоҳ таъоло куфр ишни қилишга мажбурланган одам ҳақида шундай деган:
«Иймон келтирганидан сўнг (куфр ишни қилишга) мажбурланган, бироқ, қалби иймон билан хотиржам бўлган киши (кофир эмасдир). Аммо қалбларини куфрга очган кимса-ларга Аллоҳ тарафидан ғазаб ва буюк азоб бордир» (Наҳл: 106). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам дедилар: «Аллоҳ таъоло бу умматимдан хато, унутиш ва мажбурланган нарсаларини кўтарди» (Ибн Можжа ривояти).
Мазкур далилларга биноан рўзадорнинг нафас йўлларидан кириб, тотини хис эттирган ва меъдасига тушган чанг-ғуборлар рўзани бузмайди. Чунки рўзадор буни қасд қилмаган. Шу-нингдек, рўзасини очишга мажбур қилинган ва очган рўзадорнинг рўзаси ҳам бузилмагандир. Чунки у, рўзасини ихтиёрсиз очган бўлади.
Шу ерда диққат этиш керак бўлган бир масала бор. У – рамазон ойининг кундузида рўзасини жинсий алоқа қилиш билан очган одамга рўза тутиши вожиб бўлади. Чунки унинг жинсий алоқа қилиши оқибатида беш ҳолат лозим бўлади: 1) гуноҳ; 2) куннинг қолган қисмида рўзадор қолиш; 3) рўзасининг бузилиши; 4) қазо қилиш; 5) каффорот бериш. Бу ҳукмда унинг билиб ёки билмай жинсий алоқа қилганлигининг эътибори йўқдир. Яъни, рамазон ой-ида фарз рўзани тутиш асносида каффорот бўлишини билиб ёки билмай жинсий алоқа қил-ган одамга юқорида санаб ўтилган ҳукмлар жорий қилинади. Чунки, у рўзани бузувчи нарсани қасд қилди. Бу эса унга белгиланган ҳукмларни жорий қилишни талаб қилади. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда шундай дейилган: «Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен ҳалок бўлдим!» - деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сени нима ҳалок қилди?» - дедилар. У одам: «Рамазонда рўзадор ҳолатимда
...ЕщёШу ерда диққат этиш керак бўлган бир масала бор. У – рамазон ойининг кундузида рўзасини жинсий алоқа қилиш билан очган одамга рўза тутиши вожиб бўлади. Чунки унинг жинсий алоқа қилиши оқибатида беш ҳолат лозим бўлади: 1) гуноҳ; 2) куннинг қолган қисмида рўзадор қолиш; 3) рўзасининг бузилиши; 4) қазо қилиш; 5) каффорот бериш. Бу ҳукмда унинг билиб ёки билмай жинсий алоқа қилганлигининг эътибори йўқдир. Яъни, рамазон ой-ида фарз рўзани тутиш асносида каффорот бўлишини билиб ёки билмай жинсий алоқа қил-ган одамга юқорида санаб ўтилган ҳукмлар жорий қилинади. Чунки, у рўзани бузувчи нарсани қасд қилди. Бу эса унга белгиланган ҳукмларни жорий қилишни талаб қилади. Абу Ҳурайра разияллоҳу анҳу ривоят қилган ҳадисда шундай дейилган: «Бир киши Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг ҳузурига келиб: «Ё Расулуллоҳ, мен ҳалок бўлдим!» - деди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам: «Сени нима ҳалок қилди?» - дедилар. У одам: «Рамазонда рўзадор ҳолатимда хотиним билан жинсий алоқада бўлдим» - деди» (Имом Бухорий ва имом Муслим ри-воят қилдилар). Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам уни каффорот беришга амр этдилар. Аслида, бу одам рамазон ойининг кундузларида жинсий алоқа қилиш каффоротни тақозо этиши ёки этмаслигини билмас эди. Шунинг учун ҳам, юқорида: «Рўза фарз бўла туриб» жумласини эҳтиёт нуқтаи назаридан келтирган эдик. Чунки сафардаги рўзадор рамазон ойининг кундузида жинсий алоқа қилса, унга каффорот вожиб бўлмайди. Масалан, эр-хотин рамазон ойида сафарга чиқсалар ва кундуз куни, рўзадор ҳолатларида, жинсий алоқа қилсалар, уларга каффорот вожиб бўлмайди. Чунки мусофир оғзини очса, рўзасини ниҳоясига етказиши шарт эмас, хоҳласа ниҳоясига етказади, хоҳламаса рўзасини очиб, кейин казосини тутиб беради.
Тўғрисини Аллоҳгина билади ва қайтиш Унгагинадир.
Аллоҳ таъоло пайғамбаримиз, Унинг оиласи ва барча саҳобаларига салавот ва саломлар йўлласин.
Аллома Муҳаммад ибн Солиҳ Усаймин раҳимаҳуллоҳ.
Қўшимча муълумот учун мана шу манзилга кирасиз:
http://forum.tavhid.com/showthread.php?tid=16